آسیب های روانی کودکان خیابانی؛ از توهین و ضرب و شتم تا آزار جنسی!


آسیب های روانی کودکان خیابانی؛  از توهین و ضرب و شتم تا آزار جنسی!

دیدارنیوز: هر ساله، روز جهانی مبارزه با کار کودکان در ۱۲ ژوئن برای افزایش آگاهی در مورد کار کودکان و کار کودکان جشن گرفته می شود، به طوری که سازمان بین المللی کار و یونیسف سال گذشته گزارش دادند که ۱۶۰ میلیون کودک کار در سراسر جهان وجود دارد.

این در حالی است که بر اساس آمار سال ۱۳۹۹، حدود ۷۰ هزار کودک کار و خیابان در کشور وجود دارد که به دلایلی مانند معیشت، نیاز خانواده به کار کودکان، عدم دسترسی به آموزش و … ساعاتی از شبانه روز و شب ها را در خیابان.

بر اساس مطالعات انجام شده در این زمینه، تعداد قابل توجهی از کودکان خیابانی تحت تأثیر برخی از انواع آزار و اذیت خیابانی از جمله خشونت کلامی و فیزیکی قرار می‌گیرند که گاه ممکن است اتفاقاتی را که برای مردم می‌افتد، تجربه کنند.

او ادامه می‌دهد: «این کودکان از سوی مأموران سازماندهی کودکان خیابانی نیز خشونت را تجربه می‌کنند. کودکانی که دستفروشی می کنند در معرض عوامل قرار می گیرند و برخی از ماموران در قالب جمع آوری وسایل، پس ندادن و … خشونت جسمی و روحی را تجربه می کنند. بخشی دیگر از خشونت مربوط به حضور در خیابان است. مثلاً این بچه‌ها ساعت‌های زیادی سر چهارراه‌ها کار می‌کنند که هوا خیلی گرم یا خیلی سرد است و وقتی مردم گرما یا تهویه هوای ماشینشان را روشن می‌کنند و این خیلی مهم است. برخی از کودکان خیابانی نیز بر اثر حضور در خیابان دچار تصادف و جراحات می شوند.

۳ درصد از این کودکان جایی برای “خواب” ندارند. حدود ۱۴ درصد تجربه تصادف رانندگی دارند

وامقی با اشاره به میزان خشونت جنسی علیه کودکان خیابانی، تصریح می کند: می توان تصور کرد که خشونت جنسی نیز وجود دارد، هرچند در مطالعه انجام شده خیلی زیاد نبوده و خشونت جنسی کمتر از خشونت کلامی گزارش شده است. اما در بخش کیفی پژوهش، کودکان کار و حتی پسران مورد آزار جنسی قرار گرفته اند.

این پژوهشگر حوزه کودکان کار و خیابان با اشاره به تحقیقات انجام شده در سال ۱۳۹۶ در زمینه خشونت علیه کودکان کار و خیابان با جامعه آماری ۸۵۰ کودک خیابانی در ۶ استان کشور به یاد داشته باشید: طبق مطالعات ۱۳.۸ درصد کودکان خیابانی تجربه یک تصادف رانندگی را داشته اند. ۲۲.۷ درصد سرما یا گرمای شدید، ۲۰.۷ درصد گرسنگی را تجربه کردند و ۳ درصد جایی برای خواب نداشتند.

۲۱ درصد کودکان کار و خیابان از سوی برخی افراد «توهین و ضرب و شتم» شده اند
به گفته وی، طبق بررسی های انجام شده، ۲۱ درصد از کودکان خیابانی مورد توهین و ضرب و شتم برخی افراد و ۱۵.۴ درصد از سوی ماموران، ۱.۶ درصد مورد آزار جنسی قرار گرفته اند و ۳۴ درصد نیز مورد آزار و اذیت قرار نگرفته اند.

این استاد دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با اشاره به اینکه به طور کلی کودکان کار و خیابان بیشتر در معرض خشونت کلامی هستند، خاطرنشان می کند: در جمعیت عادی کودکان، خشونت روانی در راس خشونت قرار دارد و پس از آن خشونت فیزیکی و خشونت قرار دارد. جنسی است

کودکان خیابانی به دلیل مشکلات خانوادگی از خانه «فرار» می کنند
پژوهشگر حوزه کودکان کار و خیابان با اشاره به اینکه برخی از کودکان کوچه و خیابان دچار آسیب روحی و روانی شده اند، گفت: یکی از مواردی که باعث می شود این کودکان به خیابان بروند خشونت خانگی است که برای تحمل کمتر خشونت خانگی انجام می دهند. خانواده های مشکل دار به خیابان ها می آیند اما متأسفانه امنیت در خیابان ها وجود ندارد و خشونت را به صورت چند وجهی تجربه می کنند.

آیا کودکان در یک “باند” کار می کنند؟
وامقی در پاسخ به این سوال که منشأ خشونت جامعه علیه کودکان کار و خیابان چیست؟ او گفت: «به نظر می رسد برخی از خشونت ها مربوط به فکر کردن به این است که چرا این بچه ها در خیابان هستند. به عبارت دیگر به این سوال که چرا این کودکان در خیابان هستند به خوبی پرداخته نشده است. مردم نمی دانند چرا این کودکان در خیابان هستند و تصور جامعه بیشتر شبیه یک «انحراف» است. آنچه تبلیغ می شود این است که «این بچه ها جزء گروه هایی هستند که مورد استثمار قرار گرفته اند یا جزء گروه هایی هستند که پول زیادی جمع می کنند در حالی که مشکلی ندارند». یا صحبت ها نشان می دهد که “این بچه ها اوباش هستند”; واقعیت این است که این فکر (باند) حداقل برای دستفروشان خیابانی بسیار کم است و با وجود اینکه به صورت گروهی کار می کنند، معمولا گروه هایشان خانوادگی یا محله ای هستند.

کودکان کار و خیابان حرفه ای نیستند. با ایجاد شغل والدین این کودکان را توانمند کنید
استاد دانشگاه علوم توانبخشی و بهداشت اجتماعی تاکید می کند که شایع ترین علت کار کودکان معمولاً فقر، عدم دسترسی به آموزش و تعدد کودکان است. نباید از این کودکان واکنش بزرگسالی داشت. از طرفی عده ای فکر می کنند اگر از دستفروشان خرید نکنند کارشان کم می شود. ممکن است این سوال مطرح شود که چگونه باید با کودکان کار و خیابان برخورد کرد؟ واقعیت این است که برای انجام یک کار اصولی کاهش کار کودکان قطعا راه اصلی خرید نیست، بلکه دستگاه ها و ارگان ها باید والدین آنها را توانمند کرده و برای آنها شغل ایجاد کنند.

چگونه با این کودکان رفتار کنیم؟
وامقی همچنین درباره نحوه برخورد صحیح جامعه با کودکان خیابانی توضیح می دهد: مردم باید کار کودکان را درک کنند زیرا آنها کودک هستند. این کودکان ممکن است برای فروش کالاهای خود در مصر باشند و در این زمان مردم باید با آنها صبور باشند. اگر دوست دارند از آنها خرید کنید اما اگر علاقه ای به خرید از شما ندارند صبور باشید و با آنها رفتاری انسانی داشته باشید. مهمتر از همه این است که مردم به گونه ای با این کودکان برخورد نکنند که بیشتر آسیب ببینند و همه احساس کنند که مورد آزار و اذیت قرار می گیرند، زیرا خشونت خشونت می آورد.

یک روانشناس: بقای خانواده به قیمت ورود فرزندان به بازار کار

الهه، خوشنویس، روانشناس و فعال حقوق کودک نیز به نبود آمار موثق از تعداد کودکان کار در کشور اشاره کرد و گفت: اگرچه هیچ نهاد رسمی متولی رسیدگی به کودکان کار نیست، اما نمی توان به آنها استناد کرد. در مورد تعداد کودکان کار غیرقابل انکار است که تعداد کودکان کار در دوره همه‌گیری کرونا و تورم، بحران اقتصادی و مشکلات معیشتی ناشی از آن افزایش چشمگیری داشته است و در واقع کودکان به‌عنوان یکی از ضعیف‌ترین گروه‌های اجتماعی بوده‌اند. قربانیان اصلی این وضعیت، زیرا وقتی خانواده ای از بیکاری، فقر و استیصال رنج می برد، ناگزیر برای ادامه حیات، فرزند خود را وارد بازار کار می کند.

«از بچه ها سؤال نکنید»؛ به لجبازی کودکان توهین نکنید.

وی با اشاره به اینکه باید به کودکان کار نیز مانند سایر کودکان نگاه کنیم و به تأثیر رفتار خود در آینده آنها پی ببریم، در مورد نحوه برخورد صحیح با کودکان کار و خیابان گفت: مردم باید توجه داشته باشند که این کودکان نیازی به ترحم ندارند. روبرو شدن با این بچه ها تو خیابون پشت چراغ قرمز و… یا وقتی میای بفروشن، شیشه ماشین و … رو بشورن، ازشون غافل نشو، البته این رفتار به معنای زیر سوال بردنشون نیست؟ تو؟خانه ات کجاست؟پدر و مادر داری؟مدرسه میری؟چرا تو این گرما یا این سرما کار میکنی؟کی مجبورت کرده کار کنی؟

این فعال حقوق کودک با تاکید بر اینکه نباید کودکان کار را پرزرق و برق و بزهکار دید، خاطرنشان کرد: زمانی که کودکان کار و خیابان در ارائه خدمات خود اصرار دارند، نباید مورد توهین و آزار قرار گیرند.

این خوشنویس در پاسخ به این سوال که چگونه می توان به کودکان کار و خیابان کمک کرد، گفت: با افزایش جمعیت، افزایش فقر و گسترش اقتصاد جهانی، استثمار، ظلم و تجاوز به مردم افزایش یافته است. کودکان، اما به طور قابل توجهی همه ابعاد مختلف فقر (فقر اقتصادی، فقر اجتماعی و فقر فرهنگی) از عوامل تشدید کننده اصلی هستند.

این فعال حقوق کودک تصریح کرد: کار کودک همان چیزی است که فعالان حقوق کودک همواره بر مقابله با آن تاکید دارند چرا که کودک را از رفتن به مدرسه و تربیت او در ابعاد مختلف روحی، روانی، اجتماعی و اخلاقی محروم می کند و به آن آسیب می رساند. در نتیجه برای پیشگیری و درمان این آسیب ها لازم است مردم دانش خود را در زمینه پیشگیری از کار کودکان و نحوه برخورد با این کودکان افزایش داده و در جهت ارتقای آگاهی عمومی در این خصوص تلاش کنند. مردم همچنین می توانند در فعالیت های اجتماعی و سازمان های غیردولتی برای ارتقای حقوق کودکان و همچنین مبارزه با کار کودکان همکاری کنند و در صورت امکان از پروژه های خود با حمایت مالی حمایت کنند.

وی همچنین از مردم خواست تا نسبت به کار کودکان حساس باشند و از مسئولان بخواهند از پیشگیری، مقابله و وضع قوانین حمایتی بخواهند.